احکام جانباز

شرط یازدهم از از شرائط وضو شستن صورت و دستها و مسح سر و پاها توسط خود انسان می باشد و اگر دیگری او را وضو دهد و یا در رساندن اب وضو به صورت و دستها و مسح سر و پا به وی کمک کند وضو باطل است .

نکته: ولی کمک در مقدمات وضو اشکال ندارد .
ایت الله زنجانی :و کمک کردن در مقدّمات وضو مکروه است؛ بنابراین اگر کسی آب در کف دست انسان بریزد و انسان با آن آب وضو بگیرد وضو باطل نیست.

کسی که نمی تواند وضو بگیرد باید نایب بگیرد که او را وضو دهد. و چنانچه مزد هم بخواهد، در صورتی که بتواند باید بدهد. ولی باید خود او نیت وضو کند و با دست خود مسح نماید و اگر نمی تواند، باید نایبش دست او را بگیرد و به جای مسح او بکشد و اگر این هم ممکن نیست باید از دست او رطوبت بگیرند و با ‌آن رطوبت، سر و پای او را مسح کنندو احتیاط واجب در صورت امکان، ضمّ تیمّم است

ایت الله مکارم : احتیاط واجب اینه که تیمم هم بکند .(۱)

چند مورد از استفتائاتی که در مورد وضوی این بزگوارن پرسیده شده:

استفتائات حضرت ایت الله مکارم شیرازی
سوال :آیا براى جانبازى که دو دستش از آرنج قطع شده، شستن صورت لازم است؟

    پاسخ : آرى لازم است. و چنانچه بتواند، با باقیمانده دست (و اگر میسّر نشد با دست مصنوعى) سر و پاها را با آب صورت مسح مى کشد..

سوال :فردى هستم که دو دستم قطع شده، و بجاى آن دست مصنوعى مى بندم، و به هنگام وضو در آوردن دستهاى مصنوعى برایم مشکل است. چه کنم؟

    پاسخ: در صورتى که واقعاً در آوردن دست مصنوعى براى شما موجب عسر و حرج مى شود، شستن صورت زیر شیر آب و در صورت امکان مسح سر و پاها با دست مصنوعى از باقیمانده آب صورت کافى است.

سوال :جانبازى هستم که بر اثر جراحت وارده، دستانم هیچ گونه حسّ و حرکتى ندارد، تکلیف این جانب براى وضو چه مى باشد؟

    پاسخ :صورت را زیر شیر آب مى گیرید، و همچنین اگر مى توانید دست ها را زیر شیر آب مى گیرید، و اگر این کار هم مشکل است، نائب بگیرید. و اگر نائب گرفتن هم میسّر نیست یا مشکل است، همان مقدار که مى توانید کافى است.

سوال: فردى که از کمر قطع نخاع شده، فقط بعضى از اعمال را شخصاً مى تواند انجام دهد. آیا براى قسمتى از اعمال که انجام دادنش مشقّت دارد، مى تواند از کسى کمک بگیرد؟

    پاسخ :آرى، مانعى ندارد.

سوال: دست چپ من نرسیده به آرنج قطع مى باشد. این موضوع هنگام وضو مرا آزار مى دهد، و همواره در صحّت وضویم شک و تردید دارم. لطفاً نحوه وضو گرفتن را با نداشتن دست چپ براى بنده توضیح دهید.

    پاسخ :وضو گرفتن براى شما کار مشکلى نیست; صورت را با دست راست مى شویید، سپس دست راست را زیر شیر آب مى گیرید، به طورى که آب همه آن را فرا گیرد، و با دست راست باقیمانده دست چپ را مى شویید، سپس سر و هر دو پا را با آن مسح مى کنید. و اگر شیر آب وجود نداشته باشد، و بخواهید با آب قلیل وضو بگیرد، کافى است یک نفر کف دست شما آب بریزد، و شما صورت خود را بشویید، و بعد یک لیوان آب بر روى دست شما از بالا به پایین بریزد، و شما نیّت وضو مى کنید، و سپس سر و پاها را مسح مى کنید.

 

سوال: کسى که یک دست یا هر دو دست او از مرفق قطع شده و وضو و تیمّم برایش ممکن نیست، تکلیفش چیست؟

    پاسخ:احتیاط آن است که اگر ممکن است صورت خود را زیر شیر یا مانند آن بشوید و پیشانى خود را آهسته بر چیزى که تیمّم بر آن جایز است بمالد و نماز بخواند، این در صورتى است که فاقد هر دو دست باشد; امّا اگر یک دست دارد از آن براى شسن صورت و سپس شستن دست و مسح سر و پا استفاده مى کند و تیمّم لازم نیست، و در همه این صورتها نماز و عبادات او صحیح و مقبول درگاه خداوند است..

سوال:کسى که از یک پا و یا از هر دو پا محروم است، چگونه وضو بگیرد؟

    پاسخ:افعال وضو را بجا مى آورد و مسح پا از او ساقط است.

 

سوال:دو دستم در جنگ تحمیلى از مچ قطع شده است. هنگام شستن پهناى صورت، که باید مقدار بین انگشت وسط و شصت شسته شود، وظیفه من چیست؟ چه مقدارى از صورت را باید بشویم؟

    پاسخ :به همان مقدار که دیگران مى شویند، یا قبلا خودتان مى شسته اید، بشویید.

 

سوال: برادر جانبازى است که در جنگ تحمیلى دستانش از آرنج قطع شده، و نمى تواند با باقیمانده دستها هر دو طرف صورت را بشوید. آیا مجاز است طرف چپ صورت را با بازوى دست چپ، و طرف راست صورت را با بازوى دست راست بشوید؟

    پاسخ:شستن صورت به هر طریق جایز است.

 

سوال: نایب هنگام وضو دادن فرد قطع نخاع، که دستهایش بى حس است و حرکتى ندارد، از دستهاى خود کمک مى گیرد. آیا براى شستن صورت فرد قطع نخاع کافى است که نایب به اندازه فاصله انگشت شصت و انگشت وسط دست خود، صورت آن فرد را وضو دهد؟ یا باید مقدار بیشترى از صورت او را بشوید؟

    پاسخ :احتیاط آن است که مقدار فاصله دست او را در نظر بگیرد.

 

سوال:آیا فردى که از گردن قطع نخاع است، و خود قادر بر انجام وضو نیست، ولى مى تواند نایب بگیرد، جایز است بدون وضو نماز بخواند؟

    پاسخ:در صورتى که خودش قادر به وضو نیست، و گرفتن نایب براى او عسر و حرج ندارد، باید نایب بگیرد. در غیر این صورت، بدون وضو نماز مى خواند.

 

سوال: فردى هستم قطع نخاع از گردن که همیشه نایب مرا وضو مى دهد. اگر نایب از منزل بیرون رود، و تا پایان وقت برنگردد، تکلیفم چیست؟ آیا وضو از من ساقط مى شود؟

    پاسخ:آرى در این صورت بدون وضو نماز بخوانید.(۲)

 به چند مسئله توجه کنید :

مسئله :
جواز اقتدا به صاحبان عذر مشکل است و احتیاط ترک ان است و این احتیاط ترک نشود اگر چه امامت صاحبان عذر برای مانند خودش یا برای کسی که در رتبه متاخر از اوست مثل امامت نشسته برای کسی که دراز کشیده خالی از وجه نیست ولی امامت نشسته برای کسی که نشسته نماز میخواند اشکالی ندارد .(۳)

امام خمینی
كسي كه ايستاده نماز مي خواند نمي تواند به كسي كه نشسته يا خوابيده نماز مي خواند اقتدا كند، و كسي كه نشسته نماز مي خواند نمي تواند به كسي كه خوابيده نماز مي خواند اقتدا نمايد.(۴)

ایت الله بهجت
و كسي كه در حال ايستاده، به تكيه كردن نياز ندارد، اقتداي او به كسي كه نياز دارد، محل اشكال و احتياط است(۵)
ایت الله بهجت
و با تساوي در هر نقص، اقتدا جايز است، مثل اقتداي نشسته به نشسته، ولي با اختلاف جهات كمال و نقص، مثل اقتداي ايستاده اي كه براي ركوع اشاره مي كند به نشسته اي كه براي ركوع خم مي شود، محل اشكال است.(۶)

ایت الله سبحانی
هر کس نماز خود را به سبب عذری ناقص می خواند نمی تواند امام جماعت برای دیگران باشد مگر در یک مورد و آن اگر امام جماعت به واسطه عذری با تیمم یا وضوی جبیره ای نماز بخواند می شود به او اقتدا کرد.(۷)

 

با توجه به این مسائل امام جماعت باید نسبت به ماموم کمال جسمی داشته باشد .
به چند استفتاء دقت کنید :

استفتاء ازمقام معظم رهبری :
س ۵۹۲: اقتدا به معلولين عزيز براى نماز در موارد زير چه حکمى دارد؟
الف:‌ معلولينى که فاقد عضوى از اعضاى بدن نيستند ولى به دليل معيوب بودن پا، با تکيه بر عصا و ديوار مى‏توانند بايستند.
ب: معلولينى که فاقد بند انگشت دست يا پا و يا انگشتى از دست يا پا هستند.
ج: معلولينى که همه انگشتان دست يا پا و يا هر دو آنها قطع شده است.
د: معلولينى که قسمتى از يک دست يا پا و يا هر دو را ندارند.
ه:‌ معلولينى که فاقد يکى از اعضاى بدن هستند و به دليل از کار افتادگى دست، براى وضو گرفتن نايب مى‏ گيرند.

    پاسخ: به‌طور کلى اگر استقرار و آرامش در قيام بصورت طبيعى وجود داشته باشد و بتواند آن را در حال قرائت حمد و سوره و ذکرهاى نماز و انجام افعال آن حفظ کند و قدرت بر رکوع و سجده داشته باشد و بتواند وضوى صحيح بگيرد، اقتداى ديگران به او در نماز بعد از احراز ساير شرايط امامت جماعت صحيح است و در غير اين صورت محل اشکال است.

س ۵۹۳: من از طلاب علوم دينى هستم که دست راستم بر اثر عمل جراحى قطع شده است. به تازگى متوجه شده‏ام که امام خمينى(قدّس‏ سرّه) امامت فرد ناقص براى کامل را جايز نمى‏داند. بنا بر اين خواهشمندم حکم نمازهاى مأمومينى را که تا به حال امام جماعت آنان بوده‏ ام، بيان فرماييد.

    پاسخ: نماز مأمومين که در گذشته بر اثر جهل به حکم شرعى به شما اقتدا کرده‏ اند، محکوم به صحّت‏ است و اعاده و قضا بر آنان واجب نيست.

 

س ۵۹۴: من از طلاب علوم دينى هستم که در جريان جنگ تحميلى بر جمهورى اسلامى ايران از ناحيه پا مجروح و انگشت شست پايم قطع شده است در حال حاضر امام جماعت يکى از حسينيه‏ ها هستم، آيا اين کار اشکال شرعى دارد؟ لطفاً حکم آن را بيان فرماييد.

    پاسخ:اين مقدار نقص در امام، مضرّ به امامت جماعت نيست. بلى در مثل قطع کامل دست يا پا يا فلج آنها امامت محل اشکال است.(۸)



ارسال نظر
info@ajnokhaei.ir
نحوه ارتباط با :    ۰۲۱ - ۲۲۴۱۵۹۳۳